In de bibliotheek kun je vele instructielessen vinden voor rekenen, spelling en taal. In dit artikel kun je meer informatie vinden over de instructielessen, wanneer je ze kunt gebruiken en hoe je ze aanpast.

Opbouw van de instructielessen

Elke instructieles bestaat uit een digibordles en een beschrijving met achtergrondinformatie en extra aandachtspunten.

Op de eerste pagina van de digibordles wordt het doel beschreven in taal die voor de leerling begrijpelijk is en waarin te zien is aan de icoontjes bij welke Wereld en welk Eiland het doel hoort.

Na deze eerste pagina komen altijd de volgende vier onderdelen:

  • Introductie
    In de introductie wordt het onderwerp geïntroduceerd en de voorkennis van de leerlingen geactiveerd. Dit kan bijvoorbeeld een praatplaat zijn, een spelletje, een gezamenlijke oefening of een video. Ook wordt hier ingegaan op het belang van dit leerdoel, zodat voor leerlingen duidelijk wordt waarom ze dit leren.
  • Instructie
    De instructie bevat de uitleg over het doel. Begrippen worden besproken en de vaardigheid wordt in stappen uitgelegd en voorgedaan.
  • Inoefening
    Bij de inoefening worden een aantal opgaven getoond die klassikaal gemaakt kunnen worden op het digibord.
  • Afsluiting
    Bij de afsluiting wordt ingegaan op wat de leerlingen geleerd hebben en waarom dat belangrijk is. Ook wordt nog een keer gecontroleerd of de leerlingen de instructie begrepen hebben met bijvoorbeeld een oefening, stelling of spelletje.

Bij elke bordles staan deze onderdelen in een vaste volgorde en wordt bij elke pagina getoond in welk onderdeel je bent. Ook kun je via een zichtbaar menu eenvoudig naar een vorig of volgend onderdeel navigeren. Zo kun je precies dat onderdeel behandelen dat aansluit bij jouw situatie en les.

Expliciete Directe Instructie

Onze instructielessen sluiten aan bij het Expliciete Directe Instructie (EDI)-model van John Hollingsworth & Silvia Ybarra. Dit model heeft als uitgangspunt dat je op sommige momenten in het onderwijsleerproces kennis, inzichten en vaardigheden het beste doelgericht kunt onderwijzen. Uiteraard zijn ze ook goed in te zetten bij andere instructiemodellen.

Waar de instructielessen te vinden zijn

De instructielessen vind je in de bibliotheek, of de doelkaart die je ook kunt vinden via de leskaart bij de afbeelding van het doel. Daar zie je dan in de afbeelding een oranje balk.

Leskaart

Als je op deze afbeelding klikt, kom je bij de doelkaart en staat er een kopje instructie. Daar staat de informatie over de instructieles en zie je ook een blauwe knop om de instructieles te openen.

De doelkaart kun je ook vinden door op 'info' te klikken bij het doel in de Werelden.


Doelkaart

Op dit moment hebben we nog niet voor alle doelen een instructieles maar we zijn hard aan de slag om steeds meer instructielessen online te zetten. Het kan dus zijn dat er voor de lessen die je nu geeft nog geen instructielessen te vinden zijn, maar dat wanneer je volgende week een les zou openen er wel instructielessen zijn. Via de blogs laten we weten als we nieuwe instructielessen online hebben gezet.


Keuzes maken waar je instructie over geeft

De instructielessen worden per doel gemaakt, zodat je gericht instructie kunt geven op een leerdoel. Wanneer je je les voorbereidt, kun je dus bepalen over welke doelen je instructie wil geven en waarvoor je een instructieles wil gebruiken.

Methode

Hier zou je op kunnen letten bij het kiezen van de doelen uit je methode les waar je instructie op zou kunnen geven;

  • Bekijk de handleiding van je methode waar je instructie over zou moeten geven.
  • Primaire doelen zijn de hoofddoelen van de les. Secundaire doelen zijn vaak herhalingsdoelen.
  • Mocht je toetsen willen afnemen kun je kijken welke doelen er worden getoetst in je methode. Deze doelen geef je dan voorrang bij het geven van je instructie. Bij de meeste methodes kun je in de toets in Gynzy zien bij de leerdoelen in welke lessen het doel voorkomt. Zo kun je je planning maken wanneer je instructie geeft over welke toetsdoelen.
  • De vaardigheidsscores van doelen waar leerlingen al in hebben gewerkt kun je meenemen om te bepalen wat jouw leerlingen nodig hebben. Daarnaast kun je zo ook zien of een doel al eerder aan bod is geweest.
  • Het Eiland/onderwerp komt vaak overeen bij (een aantal) primaire doelen, je kiest hier dan de meest algemene uit en neemt de andere doelen ook mee in je uitleg door de instructieles zelf aan te passen. Lees hieronder meer over het aanpassen van instructielessen.
  • Je kunt het aantal opgaven per doel meenemen in je beslissing. Doelen met meerdere opgaven zijn belangrijker in de les dan doelen met weinig opgaven.

Werelden

Wanneer je vanuit de Werelden van Gynzy werkt, heb je meestal een jaarplanning of een planning voor een periode gemaakt met daarin de doelen die je per periode, blok en/of week aan bod wilt laten komen. De blog Werken in de Werelden 2: Planning en Organisatie kan jou helpen bij het maken van een jaarplanning.

Je kunt de doelen voorafgaand aan een les opzoeken in de Werelden en de doelkaart bekijken. Wanneer je op de doelkaart de optie ‘vaardigheidsscores tonen’ aanzet, zie je voor dat leerdoel de verschillende vaardigheidsscores (in hoeverre dit leerdoel al door jouw leerlingen beheerst wordt). Nu kun je een inschatting maken welk leerdoel voor welke leerlingen de meeste aandacht behoeft en bepalen waar je instructie op gaat geven. In deze blog kun meer lezen over instructie geven in scenario 4.

Instructielessen aanpassen

Alle instructielessen zijn klaar voor gebruik en bevatten een uitgebreide didactische uitleg over een bepaald leerdoel. Aanvullen is daarom niet meer nodig, maar eventueel inperken of bewerken van de les kan soms wenselijk zijn. Net zoals elke les in Gynzy, kun je ook de instructielessen aanpassen.

Snel en eenvoudig navigeren in een instructieles

Om het navigeren door de les vlot te laten verlopen, kan er door middel van de navigatiebalk (rechts bovenin) makkelijk genavigeerd worden naar alle onderdelen uit de instructieles. Ook is het hierdoor mogelijk om weer terug te gaan naar een vorig onderdeel, als je bijvoorbeeld na de inoefening een onderdeel uit de instructie wilt herhalen.

Binnen de rekenlessen van Gynzy komen er vaak meerdere aanbodtypes van rekenproblemen voor. In deze lessen is er een extra menu toegevoegd, om ook hier weer snel te navigeren naar de aanbodtypes: visueel, abstract en verhaal. Eventueel kun je jouw les ook toespitsen op één aanbodtype en hier dus direct naartoe navigeren.

Instructieles aanpassen

Je kunt elke instructieles aanpassen naar behoefte. Hieronder staan diverse aanpassingsmogelijkheden opgesomd.

Vergeet niet om de les na het aanpassen op te slaan in je eigen lessen map!

  • Het verwijderen van content die niet relevant is
    Elke instructieles bevat uitgebreide didactische uitleg over een bepaald leerdoel. Het is aan jou om te bepalen of deze inhoud voor nu ook relevant is. Je kunt tekstvakken of hele pagina’s verwijderen. Zie in onderstaande video hoe je dit kunt doen.
  • Les in stukjes verdelen
    Sommige instructielessen (zoals rekenlessen met verschillende aanbodtypes en spellingslessen over weetwoorden) zijn heel uitgebreid en bevatten veel instructie. Bij deze lessen kan het handig zijn om bijvoorbeeld de instructie in stukjes te verdelen. Als er in je methode visuele opgaven aangeboden worden, kun je de uitleg over de abstracte en verhalende opgaven verwijderen of verzetten om een ander moment te behandelen. Je kunt bijvoorbeeld een pagina verplaatsen naar een andere plek binnen de les.
  • Lessen combineren uit gerelateerde leerdoelen
    Wil je één instructie geven voor meerdere sterk gerelateerde leerdoelen? Dan kun je de relevante inhoud uit meerdere instructielessen ook bundelen in één nieuwe instructieles. Je kunt dan alles op de pagina selecteren en kopiëren om weer te plakken in een andere les.
  • Voeg eigen afbeeldingen toe
    Je kunt zelf afbeeldingen uploaden in jouw persoonlijke afbeeldingenbibliotheek en deze toevoegen aan de instructieles. Maak de afbeelding mooi passend bij het geheel door de afbeelding indien nodig te bewerken. Je kunt de afbeeldingen vergroten/verkleinen en draaien.
  • Personaliseer de instructieles
    Maak de instructieles bijvoorbeeld persoonlijk door de introductietekst te vervangen door een voorbeeld uit de klas. Ook kun je de namen die worden genoemd in de les vervangen door namen van leerlingen of andere bekenden van school.

Tips voor het aanpassen van een instructieles

  • Snel aanpassingen doen
    Als je een les aan het bewerken bent is het mogelijk om sneltoetsen te gebruiken. Hierdoor maak je snel een aanpassing. Ook navigeren gaat snel en eenvoudig door middel van sneltoetsen. Bekijk het overzicht van de sneltoetsen door rechtsonder op opties (⋯) te drukken.

sneltoetsen

  • Makkelijk teksten of afbeeldingen kopiëren en plakken
    Je kunt gemakkelijk de inhoud uit lessen en pagina’s kopiëren en weer plakken in een nieuwe pagina. Selecteer hetgeen wat je wilt kopiëren door er met de pijl een selectiekader overheen te slepen. Vervolgens kun je het item kopiëren (via ctrl+c) en weer plakken (ctrl+v). Heel handig als je bijvoorbeeld een deel van de inhoud van een vorige les wil toevoegen aan een nieuwe les.
    Wil je de gehele pagina kopiëren en in een andere les plakken selecteer je alles op de pagina (ctrl+a) en plak je dit weer in een lege pagina in een andere les.
  • Knoppen wijzigen
    Als je pagina's hebt verwijderd of hebt toegevoegd aan een instructieles kan het zijn dat de knoppen boven in het scherm niet meer goed staan. Deze kun je aanpassen zoals in het filmpje hieronder.


Heeft u het antwoord gevonden?